Giải thích phí Zcash (ZIP-317)
Một giao dịch Zcash thông thường tốn 0,0001 ZEC (10.000 zatoshi), tương đương khoảng 12 cent Mỹ với mức giá khoảng 1.220 đô la ngày 23/10/2026. Các ví tuân theo ZIP-317: 5.000 zatoshi cho mỗi hành động logic, tối thiểu hai hành động, nên phí chỉ tăng với các giao dịch có nhiều đầu vào hoặc đầu ra.
Phí Zcash nhỏ, dễ đoán và không phải là đấu giá. Khác với Bitcoin, nơi bạn trả giá để giành chỗ trong khối, các ví Zcash tính một mức phí tiêu chuẩn dựa trên kích thước giao dịch theo một quy tắc gọi là ZIP-317. Nếu bạn muốn con số chính xác cho một giao dịch, hãy dùng máy tính phí ZIP-317 của chúng tôi.
Quy tắc ZIP-317
Mức phí thông thường là:
fee = 5,000 zatoshi x max(2, logical actions)
Một ZEC bằng 100.000.000 zatoshi, nên 5.000 zatoshi là 0,00005 ZEC. Mức "ân hạn" hai hành động có nghĩa là phí tối thiểu là 10.000 zatoshi, tức 0,0001 ZEC.
Hành động logic được tính cho từng phần của giao dịch rồi cộng lại:
| Phần của giao dịch | Cách tính hành động |
|---|---|
| Transparent | Số lớn hơn giữa đầu vào và đầu ra (chính xác là số byte đầu vào chia 150 và số byte đầu ra chia 34, làm tròn lên) |
| Sapling | Số lớn hơn giữa spend và output |
| Orchard | Số action |
| Ironwood | Số action (tính như Orchard từ NU6.3) |
| Sprout (cũ) | Hai cho mỗi JoinSplit |
Ví dụ minh họa
| Giao dịch | Hành động logic | Phí |
|---|---|---|
| Thanh toán shielded, 2 action Ironwood | 2 | 10,000 zat (0.0001 ZEC) |
| Thanh toán transparent, 1 đầu vào, 2 đầu ra | 2 | 10,000 zat (0.0001 ZEC) |
| Shield 5 coin transparent vào 2 action Ironwood | 5 + 2 = 7 | 35,000 zat (0.00035 ZEC) |
| Thanh toán cho 10 người nhận từ ví shielded | khoảng 10 hoặc hơn | khoảng 50,000 zat (0.0005 ZEC) hoặc hơn |
Với mức giá khoảng 1.220 đô la (23/10/2026), 0,0001 ZEC tương đương khoảng 0,12 đô la. Vì phí được cố định theo ZEC, giá trị tính bằng đô la thay đổi theo giá. Quy đổi bằng công cụ đổi zatoshi và công cụ quy đổi giá của chúng tôi.
Vì sao một số giao dịch tốn hơn
- Nhiều đầu vào transparent nhỏ. Nếu một sàn hoặc pool đào trả cho bạn nhiều khoản nhỏ, shield tất cả cùng lúc sẽ tính từng đầu vào. Đây là lý do phổ biến nhất khiến phí cao hơn.
- Nhiều đầu ra. Thanh toán cho nhiều người trong một giao dịch sẽ tăng số hành động.
- Note shielded bị phân mảnh. Một ví giữ nhiều note nhỏ có thể cần dùng nhiều note để thực hiện một khoản thanh toán.
- Thanh toán đến địa chỉ TEX từ tiền shielded. Việc này cần hai giao dịch, nên tốn hai lần phí.
- Di chuyển dần dần. Chuyển tiền Orchard sang Ironwood qua nhiều bước, vì quyền riêng tư, nghĩa là tốn nhiều lần phí.
Phí có bắt buộc không?
ZIP-317 là một quy ước, không phải quy tắc đồng thuận. ZIP này nói các ví nên trả mức phí đó, và phần mềm node dùng nó để quyết định chuyển tiếp và đưa giao dịch nào vào khối. Một giao dịch trả ít hơn không bị coi là không hợp lệ, nhưng có thể được xác nhận chậm hoặc không bao giờ được đưa vào khối. Trên thực tế, mọi ví phổ biến đều tự động trả phí ZIP-317 và bạn không thể giảm nó. Trước ZIP-317, được giới thiệu năm 2023, các ví dùng mức phí cố định 0,00001 ZEC; ZIP-317 tăng chi phí cho các giao dịch rất lớn để hạn chế spam.
Phí của sàn và dịch vụ là riêng biệt
Phí mạng rất nhỏ. Thứ thường tốn hơn là những gì sàn thu: phí giao dịch, chênh lệch giá và phí rút tiền do từng nền tảng đặt ra. Các dịch vụ hoán đổi cộng thêm biên lợi nhuận riêng. Hãy so sánh những khoản này trước khi chọn nơi mua; xem cách mua Zcash. Ví phần cứng và bản thân các ví Zcash thường không cộng thêm phí ngoài phí mạng, nhưng hãy kiểm tra: một số ứng dụng có tính năng hoán đổi tích hợp hoặc đối tác mua coin có cộng thêm.
Phí và thời gian xác nhận
Vì gần như ai cũng trả cùng một mức phí tiêu chuẩn, trả nhiều hơn thường không làm giao dịch nhanh hơn. Hiện nay trung bình cứ 75 giây có một khối, và NU7, dự kiến khoảng ngày 5/11/2026, giảm xuống 25 giây. Các sàn tự chọn số xác nhận cần chờ trước khi ghi có tiền nạp. Ước tính thời gian chờ bằng công cụ tính thời gian xác nhận của chúng tôi.
Những gì có thể thay đổi
NU7 bổ sung Network Sustainability Mechanism, được định nghĩa trong ZIP 234 và ZIP 235, liên quan đến cách xử lý nguồn cung được phát hành và bị loại bỏ theo thời gian (Cointelegraph, 18/9/2026). Các bài viết chúng tôi kiểm tra không nói rằng NU7 thay đổi bản thân mức phí cho mỗi hành động, nên hiện tại mức 5.000 zatoshi cho mỗi hành động của ZIP-317 vẫn áp dụng. Một bản dự thảo sửa đổi ZIP-317 sẽ tính phí cho dữ liệu memo bổ sung, nhưng nó phụ thuộc vào một đề xuất khác (ZIP 248) và chưa được triển khai. Các đề xuất về phí động đã được thảo luận nhưng chưa được thông qua. Chúng tôi sẽ cập nhật trang này nếu phí thay đổi.
Mẹo giữ phí ở mức thấp
- Shield các khoản rút từ sàn một lần thay vì để nhiều khoản nạp nhỏ dồn lại.
- Rút từ sàn ít lần hơn với số tiền lớn hơn.
- Gộp thanh toán cho nhiều người khi ví của bạn hỗ trợ.
- Đừng cố đặt phí thấp tùy chỉnh; một giao dịch bị kẹt làm bạn mất nhiều thời gian hơn số tiền tiết kiệm được.
Câu hỏi thường gặp
Gửi Zcash tốn bao nhiêu?
Một giao dịch thông thường tốn 0,0001 ZEC theo ZIP-317. Giao dịch có nhiều đầu vào hoặc đầu ra trả thêm 0,00005 ZEC cho mỗi hành động logic tăng thêm.
Giao dịch shielded có đắt hơn giao dịch transparent không?
Không, với các giao dịch đơn giản. Cả hai đều tốn 0,0001 ZEC khi dùng hai hành động logic trở xuống. Shield nhiều đầu vào transparent nhỏ cùng lúc tốn hơn vì mỗi đầu vào đều được tính.
Tôi có thể trả phí cao hơn để được xác nhận nhanh hơn không?
Thường thì không có khác biệt, vì khối hiếm khi đầy và các ví dùng phí tiêu chuẩn. Thời gian xác nhận chủ yếu phụ thuộc vào thời gian khối, hiện là 75 giây và 25 giây sau NU7.
Vì sao sàn thu của tôi nhiều hơn 0,0001 ZEC rất nhiều?
Các sàn tự đặt phí rút tiền, tách biệt với phí mạng và thường cao hơn phí mạng.